γράφει η Παρασκευή Μπενέτου

Εισαγωγή

Η εγκυμοσύνη είναι μια ευαίσθητη περίοδος που πολλές φορές φοβίζει καθώς άλλο να το ακούς (από φίλες σου ή συγγενείς) κι άλλο να το ζεις. Εδώ θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε σε κοινές συχνές ερωτήσεις αλλά και σε ερωτήσεις που διστάζετε να κάνετε στον γυναικολόγο σας, είτε επειδή σας φαίνονται «χαζές», είτε επειδή σας κάνουν να αισθάνεστε αμήχανα.

 

Β χοριακή. Ποια τιμή σημαίνει εγκυμοσύνη;

Η β χοριακή γοναδοτροπίνη (β-HCG), είναι η ορμόνη της εγκυμοσύνης, η οποία παράγεται από τον πλακούντα αφού εμφυτευτεί το γονιμοποιημένο ωάριο. Ανιχνεύεται στα ούρα με τα τεστ κύησης που κυκλοφορούν στα φαρμακεία αλλά πιο νωρίς με την εξέταση αίματος στο εργαστήριο. Συγκεκριμένα ανιχνεύεται στο αίμα, 10-11 ημέρες μετά τη σύλληψη του εμβρύου ενώ στα ούρα, 12-14 ημέρες μετά τη σύλληψη. Το βασικό πλεονέκτημα της μέτρησης της β χοριακής στο αίμα είναι πως υπολογίζονται τα ακριβή επίπεδα της ορμόνης σε αντίθεση με το τεστ ούρων.

Επίπεδα β χοριακής στο αίμα σας λιγότερα από 5mIU/ml θεωρούνται αρνητικά για εγκυμοσύνη, ενώ τιμή πάνω από 25mIU/ml θεωρείται θετικό για εγκυμοσύνη (είστε έγκυος!). Αν η τιμή είναι μεταξύ 5 και 25 τότε θα πρέπει να επαναλάβετε σε 48-72 ώρες την εξέταση για επιβεβαίωση.

Τις πρώτες εβδομάδες της κύησης η συγκέντρωση της β χοριακής στο αίμα παρουσιάζει εκθετική αύξηση. Το μέγιστο της συγκέντρωσης παρατηρείται κατά τη διάρκεια του 1ου τριμήνου, ενώ κατά τη διάρκεια της κύησης παραμένει σημαντικά αυξημένη.

Ποιες είναι οι τιμές της β χοριακής ανά εβδομάδα;

Δεν υπάρχει μια μοναδική φυσιολογική τιμή για την β χοριακή γοναδοτροπίνη, αλλά υπάρχει ένα ευρύ φάσμα καθώς η εγκυμοσύνη προχωρά και διαφέρει από γυναίκα σε γυναίκα και από κύηση σε κύηση. Αυτό που μετράει είναι η αλλαγή των επιπέδων της (ρυθμός αύξησης) και όχι η ίδια η τιμή της. Ένας ενδεικτικός οδηγός τιμών β χοριακής ανά εβδομάδα είναι ο ακόλουθος, όμως ΔΕΝ είναι ίδιος για όλες τις γυναίκες εξ ’ου και το μεγάλο εύρος τιμών:

  • 3η εβδομάδα κύησης: 5 – 50 mIU/ml
  • 4η εβδομάδα κύησης: 5 – 426 mIU/ml
  • 5η εβδομάδα κύησης: 18 – 7.340 mIU/ml
  • 6η εβδομάδα κύησης: 1.080 – 56.500 mIU/ml
  • 7η – 8η εβδομάδα κύησης: 7.650 – 229.000 mIU/ml
  • 9η – 12η εβδομάδα κύησης: 25.700 – 288.000 mIU/ml
  • 13η – 16η εβδομάδα κύησης: 13.300 – 254.000 mIU/ml
  • 17η – 24η εβδομάδα κύησης: 4.060 – 165.400 mIU/ml
  • 25η – 40η εβδομάδα κύησης: 3.640 – 117.000 mIU/ml
  •  

    Οι τιμές της β χοριακής είναι υψηλότερες στις δίδυμες (ή πολύδυμες) κυήσεις καθώς και σε μερικές παθολογικές καταστάσεις εντός και εκτός εγκυμοσύνης (μύλη κύηση, παθολογίες του πλακούντα, συγκεκριμένους καρκίνους κλπ). Μια μοναδική τιμή β χοριακής δεν επαρκεί για διάγνωση. Ο γυναικολόγος στην ουσία παρακολουθεί το ρυθμό αύξησης της ορμόνης στο αίμα τις πρώτες μέρες για να διαπιστώσει εάν η κύηση εξελίσσεται φυσιολογικά, γεγονός που απαιτεί επαναλαμβανόμενες λήψεις αίματος. Τα επίπεδα της β χοριακής δεν θα πρέπει να χρησιμοποιούνται για τον προσδιορισμό της ηλικίας κύησης καθότι ποικίλλουν και διαφέρουν τόσο πολύ από γυναίκα σε γυναίκα και από εγκυμοσύνη σε εγκυμοσύνη.

    Η συγκέντρωση της β χοριακής διπλασιάζεται κάθε 48-72 ώρες κατά τη διάρκεια των πρώτων 6 εβδομάδων της κύησης. Καθώς η εγκυμοσύνη εξελίσσεται, ο ρυθμός αύξησης μειώνεται σημαντικά. Σε περιπτώσεις παλίνδρομης κύησης, κενού σάκου, έκτοπης κύησης κλπ. τα επίπεδα της β χοριακής πέφτουν ή δεν αντιστοιχούν στην ηλικία της κύησης.

    Β χοριακή αρνητική και έγκυος. Μπορεί να συμβεί;

    Ένα ψευδώς αρνητικό αποτέλεσμα δηλαδή χοριακή αρνητική ενώ υπάρχει εγκυμοσύνη, συμβαίνει συνήθως όταν η εγκυμοσύνη είναι σε πολύ αρχικά στάδια ακόμα και πριν η γυναίκα εμφανίσει καθυστέρηση στην περίοδο. Ωστόσο αν περάσουν λίγες μέρες, η χοριακή αυξάνεται και δίνει αποτέλεσμα εγκυμοσύνης. Όλα αυτά ισχύουν πάντα για β χοριακή στο αίμα και όχι στα ούρα (τεστ κύησης).

    Άλλη σημαντική αιτία που μπορεί να συμβαίνει αυτό το γεγονός είναι η διαφοροποίηση του χρόνου ωορρηξίας από γυναίκα σε γυναίκα (όπως σε γυναίκα με άστατο κύκλο). Όταν λοιπόν η ωορρηξία συμβεί πιο αργά, χρειάζεται κάποιος χρόνος μέχρι και την εμφύτευση του νεοσχηματιζόμενου εμβρύου στη μήτρα και αυτό καθυστερεί την παραγωγή χοριακής και άρα την ανίχνευση της.

     

    Επόμενη αιτία μπορεί να είναι τα πολύ υψηλά επίπεδα της ορμόνης. Τα κιτ ανίχνευσης σε ένα μικροβιολογικό εργαστήριο είναι κατασκευασμένα για συγκεκριμένα μέγιστα επίπεδα χοριακής. Σε περιπτώσεις οπότε πολύ υψηλών επιπέδων, τα κιτ δίνουν αρνητικό αποτέλεσμα! Αυτό συμβαίνει κυρίως σε περιπτώσεις μύλης κύησης (όπου τα επίπεδα χοριακής είναι εξαιρετικά υψηλά) και είναι ένα πολύ σπάνιο φαινόμενο.

    Τι πρέπει λοιπόν να κάνετε εάν η β χοριακή στο αίμα σας είναι αρνητική αλλά νιώθετε ότι είστε έγκυος; Καλύτερα είναι να επαναλάβετε την εξέταση μετά από λίγες μέρες, αφού δείτε αν έρθει ή όχι η περίοδος. Το πιθανότερο είναι να θετικοποιηθεί!

    Είναι το μωρό αυτό που νιώθω να κλωτσάει;

    Τις πρώτες εβδομάδες της εγκυμοσύνης και με τις τόσες αλλαγές που πραγματοποιούνται καθημερινά στο σώμα σας συχνά είναι δύσκολο να ξεχωρίσετε αν αυτό που νιώθετε είναι οι κινήσεις του μωρού σας. Το μωρό σας κουνιέται από την 8η κιόλας εβδομάδα αλλά είναι τόσο μικρό για να το καταλάβετε. Οι περισσότερες έγκυοι νιώθουν κινητικότητα στην κοιλιακή χώρα (σαν πετάρισμα αρχικά) συνήθως στις 16 εβδομάδες ή λίγο μετά. Σταδιακά οι κινήσεις γίνονται όλο και πιο έντονες μέχρι που κάποια στιγμή θα νιώσουν μια ξεκάθαρη κλωτσιά. Αργότερα και όσο θα πλησιάζουν οι ημέρες του τοκετού, οι κλωτσιές θα είναι εμφανέστατες και δια γυμνού οφθαλμού καθώς ο χώρος στενεύει δραματικά μέσα στη μήτρα. Έτσι, θα βλέπετε την κοιλιά σας να ανεβοκατεβαίνει κυματιστά και ένα πόδι ή ένα χέρι να εξέχει σε διάφορα σημεία! Κατά την διάρκεια της ημέρας τα έμβρυα συνήθως κοιμούνται για 20-40 λεπτά περίπου. Είναι πιο δραστήρια τις απογευματινές και βραδινές ώρες. Οι περισσότερες έγκυες καταλαβαίνουν τις κινήσεις του μωρού τους το βράδυ που ξαπλώνουν.

    Το στήθος μου είναι φυσιολογικό να μεγαλώνει;

    Είναι φυσιολογικό να παρατηρήσετε ερεθισμένες τις θηλές σας και ελαφρώς πρησμένο το στήθος σας, ωστόσο αυτά τα συμπτώματα θα αλλάζουν στην πορεία της εγκυμοσύνης. Το στήθος σας μπορεί να μεγαλώσει μέχρι και κατά δυο νούμερα στο σουτιέν, οι θηλές σας θα σκουρύνουν και ενδέχεται να «μεγαλώσουν». Δεν αποκλείεται λόγω της απότομης αύξησης του στήθους να σχηματιστούν ραγάδες ή να διακρίνετε γαλάζιες φλέβες κάτω από το δέρμα. Τέλος καθώς πλησιάζει η μέρα να γεννήσετε είναι πιθανό να αρχίσει να βγαίνει από το στήθος ένα κιτρινωπό υγρό (το λεγόμενο πύαρ ή πρωτόγαλα). Όλα αυτά είναι εντελώς φυσιολογικά και δεν θα πρέπει να σας ανησυχούν.

    Πως ξεκινά ο τοκετός; - Πως θα καταλάβω ότι γεννάω;

    Ο τοκετός ξεκινά με συσπάσεις που δυναμώνουν και γίνονται περιοδικές ή με τη λεγόμενη ρήξη θυλακίου («σπάνε τα νερά») ή ακόμη με την εμφάνιση αιματηρής βλέννης στο εσώρουχο ακόμα και χωρίς συσπάσεις. Δείτε περισσότερα εδώ.

    Όταν μπω στο μαιευτήριο, τι ακολουθεί;

    Για την εισαγωγή σας καλό είναι να έχετε μαζί σας:

  • Ληξιαρχική πράξη γάμου
  • Πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης
  • Αστυνομική ταυτότητα και των δυο γονέων
  • Κάρτα ιδιωτικού ασφαλιστικού φορέα εφόσον υπάρχει
  • Θεωρημένο βιβλιάριο υγείας για τους ασφαλισμένους του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.
  • Α.Φ.Μ και των δύο γονέων
  • Α.Μ.Κ.Α. και των δύο γονέων

  • Κατά τη διάρκεια της νοσηλείας σας θα χρειαστείτε:
  • Ρόμπα
  • Νυχτικό
  • Προσωπικά είδη (καλλυντικά, οδοντόβουρτσα κ.α.)
  • Για το νεογνό παρέχονται από όλα τα μαιευτήρια τα απαραίτητα που αφορούν το ρουχισμό καθώς και την περιποίησή του. Στο μαιευτήριο θα πάρουν το ιστορικό σας, θα μετρήσουν την αρτηριακή πίεση, τη θερμοκρασία και το βάρος σας και θα σας εξετάσουν για να δουν τη συχνότητα των συσπάσεων, τη θέση και την προβολή του εμβρύου και εάν υπάρχει ρήξη των υμένων, δηλαδή αν έχουν σπάσει τα νερά. Με όλες αυτές τις πληροφορίες θα φτιαχτεί ο ιατρικός σας φάκελος που θα σας ακολουθεί μέχρι να γεννήσετε. Στη συνέχεια θα ελέγξουν τον τράχηλο, για να διαπιστωθεί το μέγεθος της διαστολής. Μετά θα σας συνδέσουν με τον καρδιοτοκογράφο, ένα μηχάνημα που καταγράφει παράλληλα την καρδιακή συχνότητα του μωρού αλλά και τις συσπάσεις της μήτρας. Αυτό είναι το λεγόμενο καρδιοτοκογράφημα το οποίο δίνει σημαντικές πληροφορίες την ώρα του τοκετού και βοηθά σημαντικά στη διάγνωση του «καλώς έχειν» του εμβρύου.

    Εκτός από τη μαία και το γυναικολόγο της, η γυναίκα μπορεί να έχει μαζί τον άντρα της που θα της κάνει παρέα και θα μοιραστεί μαζί της το θαύμα της γέννησης. Εάν έχετε αποφασίσει από πριν ότι ο σύντροφός σας θα είναι μαζί σας, θα ήταν καλό να έχετε παρακολουθήσει μαζί τα μαθήματα ανώδυνου τοκετού για να μπορεί η παρουσία του να σας βοηθήσει και πρακτικά –εκτός από ψυχολογικά. Να θυμάστε πως το σώμα σας είναι «σχεδιασμένο» να τεκνοποιήσει ενώ με τη σωστή προετοιμασία από τη μαία σας θα ξέρετε το τι να περιμένετε σε μια εγκυμοσύνη και σε έναν τοκετό ώστε να είστε καλά προετοιμασμένη.

    Τι είναι η επισκληρίδιος αναισθησία;

    Ο σωστός όρος είναι αναλγησία και όχι αναισθησία, αφού εξουδετερώνει μόνο τον πόνο (άλγος) αλλά όχι και τις αισθήσεις. Έτσι η επίτοκος μπορεί να συνεργαστεί με το γιατρό της ακόμα και στο κρίσιμο στάδιο των εξωθήσεων. Γίνεται στην οσφυϊκή μοίρα της σπονδυλικής στήλης και συγκεκριμένα στον επισκληρίδιο χώρο, η διαδικασία διαρκεί μερικά λεπτά και η επίδραση της παραμένει για αρκετές ώρες, αν και μπορεί να χρειαστεί συμπληρωματική δόση. Κατά προτίμηση η επισκληρίδιος γίνεται όταν ο τράχηλος έχει διαστολή 4-5 εκατοστών και οι συσπάσεις είναι αρκετά έντονες. Η νάρκωση επιδρά στην περιοχή της κοιλιάς και στα πόδια, «μουδιάζοντας» τα νεύρα που μεταφέρουν τα μηνύματα του πόνου από τη μήτρα και τον τράχηλο προς τον εγκέφαλο, εξασφαλίζοντας έτσι έναν, όσο το δυνατόν, ανώδυνο τοκετό. Σε αντίθεση με ότι ίσχυε στο παρελθόν, η επίτοκος δεν ακινητοποιείται στο κρεβάτι, αλλά μπορεί ακόμα και να περπατήσει αν θέλει, αφού η χορήγηση του αναισθητικού είναι απολύτως ελεγχόμενη από τον αναισθησιολόγο και χορηγείται σε δόσεις. Επειδή μαζί με τους πόνους το φάρμακο καταστέλλει και την αίσθηση της γεμάτης ουροδόχου κύστης, είναι πιθανό η επίτοκος να μη νιώθει την ανάγκη για ούρηση οπότε θα φροντίσει το μαιευτικό προσωπικό να τοποθετήσει ουροκαθετήρα όποτε κριθεί αναγκαίο.

    Υποφέρει το μωρό κατά τη διάρκεια του τοκετού;

    Ο τοκετός είναι μια απόλυτα φυσιολογική διαδικασία και το σώμα σας όπως και το μωρό σας είναι γενετικά προετοιμασμένα για αυτόν. Οσο δεν υπάρχουν «έξωθεν» παρεμβάσεις, ο τοκετός είναι μια απόλυτα ασφαλής διαδικασία για το μωρό σας. Αν ανησυχείτε ότι στις συστολές ζορίζεται το μωρό, θα πρέπει να γνωρίζετε ότι η κάθοδος του μωρού δια μέσω του γεννητικού σωλήνα, το προμηθεύει, μέσω βιοχημικών διαδικασιών με πολύτιμα για το αναπνευστικό του σύστημα, εφόδια ώστε να βγει στην εξωμήτριο ζωή όπως πρέπει.

    Ο κόλπος μου θα αλλάξει μετά την γέννα και το σεξ θα είναι λιγότερο ικανοποιητικό;

    Οι κολπικοί ιστοί είναι εξαιρετικά εύκαμπτοι και ελαστικοί από τη φύση τους. Η αλήθεια βέβαια είναι ότι μετά τον τοκετό θα νιώθετε τον κόλπο σας ερεθισμένο ενώ αν έχετε ράμματα θα χρειαστεί λίγο παραπάνω καιρός να απορροφηθούν και οι ιστοί να ηρεμήσουν μετα την ταλαιπωρία που υπέστησαν. Σταδιακά, μέσα σε δύο με τρεις μήνες, όλα θα έχουν επανέλθει στα φυσιολογικά τους μεγέθη. Για να βοηθήσετε τη διαδικασία κάντε τακτικά ασκήσεις Kegel και δώστε χρόνο στον εαυτό σας τουλάχιστον 6-8 εβδομάδες μέχρι να ξανακάνετε σεξ. Δείτε και εδώ.

    Μήπως το στήθος μου είναι πολύ μικρό για να θηλάσω;

    Το μέγεθος του στήθους δεν έχει καθόλου να κάνει με το πόσο γάλα θα παράγει καθώς οι γυναίκες με πολύ μικρό στήθος έχουν ακριβώς τους ίδιους γαλακτοφόρους πόρους και αδένες με τις γυναίκες με μεγάλο στήθος, απλώς οι μαστοί τους δεν έχουν τόσο λίπος. Το μέγεθος του αδένα επίσης δεν επηρεάζει την παραγωγικότητα του στήθους, η οποία είναι ανάλογη με το ερέθισμα που δέχεται, δηλαδή με τις θηλαστικές κινήσεις του μωρού. Έτσι γυναίκες με ιδιαίτερα μικρό στήθος μπορούν να θρέψουν πλήρως το μωρό τους, εφόσον αφήσουν, από τη γέννηση, ελεύθερη την πρόσβαση του νεογνού σε αυτό και το θηλάσουν συχνά και με σωστή τεχνική. Δείτε πρακτικές σωστού θηλασμού εδώ.

    Μπορώ να θηλάσω αν έχω κάνει πλαστική (αυξητική) στήθους;

    Φυσικά και ναι. Στην αυξητική στήθους δεν επηρεάζεται ο μαζικός αδένας και οι γαλακτοφόροι πόροι και η γυναίκα μπορεί να θηλάσει άφοβα. Τα ενθέματα σιλικόνης δεν επηρεάζουν το θηλασμό διότι δεν διακόπτεται η πορεία των γαλακτοφόρων αδένων. Το ένθεμα μπαίνει πίσω από τον αδένα ή ακόμη και πίσω από τον μυ, ο οποίος βρίσκεται πίσω από τον αδένα. Επιπλέον, ουδέποτε ανιχνεύτηκαν μόρια σιλικόνης σε μητρικό γάλα ενώ μετά από ενδεχόμενη εγκυμοσύνη ο μαστός συμπεριφέρεται όπως θα συμπεριφερόταν αν δεν είχε το ένθεμα.

    Μπορώ να μείνω έγκυος όσο θηλάζω το μωρό μου;

    Ο θηλασμός αποτελεί από μόνος του μια σχετικά αποτελεσματική μέθοδο αντισύλληψης, τουλάχιστον για τους πρώτους έξι μήνες μετά τον τοκετό. Η γυναίκα - μητέρα ενόσω θηλάζει, θεωρητικά δεν έχει ωορρηξία και έτσι δεν είναι γόνιμη. Όμως όταν κάποια στιγμή με την επίδραση των ορμονών θα της έρθει φυσιολογικά η περίοδος για πρώτη φορά μετα τον τοκετό και καθώς πρώτα γίνεται η ωορρηξία και μετά έρχεται η έμμηνος ρύση, είναι πιθανό μια γυναίκα να μείνει έγκυος όσο θηλάζει και να μη δει καθόλου περίοδο. Συμπεραίνουμε λοιπόν ότι η μέθοδος θηλασμού δεν είναι 100% ασφαλής μέθοδος αντισύλληψης.

    Υπολόγισε την ημερομηνία τοκετού

    Δώστε την ημερομηνία της πρώτης ημέρας της τελευταίας σας περιόδου

    Υπολόγισε τις γόνιμες μέρες

    Δώστε την ημερομηνία της πρώτης ημέρας της τελευταίας σας περιόδου

    Βρείτε μας στον χάρτη